Home
10 mythes over mensen met een psychische stoornis

10 mythes over mensen met een psychische stoornis

, 14 mei 2014

engel2

Wist je dat bijna de helft van de Nederlanders een psychische stoornis heeft, of heeft gehad? Ruim 40 procent heeft autisme, ADHD, depressieve klachten, een angststoornis of een persoonlijkheidsstoornis zoals borderline. Kijk eens om je heen in de trein, op het werk of in de sportschool; het lijken allemaal ‘gewone’ mensen toch? Helaas wordt deze grote groep mensen vaak niet meer als ‘gewoon’  gezien als hun omgeving weet dat ze een psychische stoornis hebben. Stigmatisering is bijna nog erger dan de psychische stoornis zelf..

Vooroordelen
De omgeving heeft vaak onbewust, of bewust een heleboel vooroordelen over mensen met een psychische stoornis.
– ‘Ze zijn zo onvoorspelbaar, dat vind ik eng’
– ‘Mensen met psychische problemen zijn dom en trekken allemaal uitkering’
– ‘Ze hebben het zelf veroorzaakt dat ze psychische problemen hebben’
– ‘Eens ziek, is altijd ziek, ik moet altijd oppassen’

Maar waarom doen mensen dit? Waarom maken zij dit verschil in ‘wij’  gewone mensen en ‘zij’ zieke mensen? Het kan onwetendheid zijn, maar ook de media kan bijdragen aan het geloven in de verschillende mythes die er bestaan. 10 mythes op een rij:

1. Ze stellen zich aan
‘Ga gewoon lekker naar buiten, dan voel je je vast al beter’. Goed bedoelde raad voor iemand met een depressie, maar ook is duidelijk dat de ernst van depressie niet wordt erkend. Veel psychische klachten worden onderschat.
Wil je niet in deze valkuil vallen? Stel dan vooral vragen aan degene met de stoornis en vul niks in en geef geen niet onderbouwde ‘goede raad’.

2. Bijna niemand heeft een stoornis
25% van de Nederlanders heeft op dit moment een psychische stoornis. En ruim 40% krijgt ooit in zijn of haar leven klachten die onder een psychische stoornis vallen. Op de website van het Trimbos instituut vind je per stoornis de cijfers.

3. Ze hebben het zelf veroorzaakt
Helaas bestaat de overtuiging dat mensen met psychische klachten zich niet gezond ‘willen’ gedragen, en daardoor hun eigen stoornis veroorzaken en in stand houden. Maar vergelijk dit eens met iemand met suikerziekte of een gebroken arm; hen adviseer je toch ook niet ‘gewoon’ te doen wat iedereen doet? Feitelijk is een psychische stoornis en een lichamelijke stoornis in mate van belemmering niet anders.

4. Ze zijn dom
Er zijn psychische stoornissen die inderdaad gepaard gaan met beperkte verstandelijke vermogens. Echter, het grootste deel van de mensen met psychische klachten doet gewoon mee met de normaalverdeling van intelligentie en is zeker niet vanwege de stoornis dommer dan zijn buurman zonder psychische klachten. Er zijn zelfs psychische stoornissen bekend waardoor mensen cognitief, selectief tot veel meer in staat zijn dan de meeste anderen. Iedereen kent de verhalen over de mensen met een autistische stoornis die geniale creativiteit kennen.

5. Ik heb last van ze
Waarschijnlijk hebben de mensen met een psychische stoornis zelf het meeste last van de klachten. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, die in de media breed belicht worden, maar deze voorbeelden zijn zeker niet representatief voor de grote groep. Vaak gaan mensen met psychische klachten in de groep gewoon op in de groep en is dat ook wat ze graag willen. Dit kan hen wel veel moeite kosten, en respect en begrip hiervoor helpt verder dan het uitsluiten van deze groep mensen.

6. Het gaat wel weer over
Veel psychische stoornissen zijn chronisch, of de kans is groot dat het terug komt. Ook kunnen de gevolgen van een eenmalige periode met psychische klachten levenslang invloed blijven hebben op het leven. Mensen met psychische klachten zijn minder veerkrachtig en kunnen het vertrouwen op hun eigen kracht verliezen. Onderschat de impact niet van kortdurende psychische problemen.

7. Als we er niet over praten, dan is het er niet
Verzwegen worden is een van de ergste dingen die er zijn. Je verwaarloost een belangrijk deel van iemands leven en het negeren kan de problemen verergeren. De zieke kan het idee hebben niet met problemen bij zijn of haar omgeving terecht te kunnen en anderen tot last te zijn. Het is voor de omgeving een grote opgave om een balans te vinden in het geven van aandacht aan de gezonde kanten van de zieke, en het bieden van ruimte om te praten over de moeilijke aspecten van het leven met een psychische stoornis. Blijf hierover vooral in gesprek, en geef als omstander ook aan dat je het lastig vindt en vraag vooral van de ander prettig vindt.

8. Ze moeten gewoon hun pilletje slikken
Gelukkig bestaan er voor veel psychische stoornissen medicijnen die een deel van de problemen tijdelijk kan wegnemen. Echter, vaak gaat de psychische stoornis niet ‘over’  door de medicatie, het onderdrukt een deelaspect. Daarnaast moet het slikken van medicatie niet onderschat worden; het kan dagelijks een confrontatie zijn met het niet zelfstandig aan kunnen van de problemen. Ook bijwerkingen kunnen soms erger zijn dan de klachten waarvoor de medicijnen worden voorgeschreven. Laat de keuze voor het gebruiken van medicatie bij de persoon met psychische klachten.

9. Ze zijn de maatschappij tot last en voegen niks toe
Gelukkig kan een groot deel van de mensen met psychische klachten gewoon deelnemen aan de maatschappij (gezin starten, werken, etc) en zelfs soms enorme bijdragen leveren aan deze zelfde maatschappij. Denk aan Nobelprijswinnaars, cabaretiers, kunstenaars, managers, professors, of zelfs die zieke buurvrouw die je gezin inspireert net als zij te genieten van kleine dingen op de dag.

10. Als ze weer beter zijn, hebben we het er niet over
Je collega is weer terug op het werk na een depressieve episode, de paniekaanval van je partner is weer voorbij; we kunnen weer door alsof er niks gebeurd is. Helaas is iemand met een psychische stoornis niet ‘genezen’ als de heftigste periodes binnen de ziekte over zijn. Altijd blijft de spanning van terugkeer van hevige problemen. Elke levensfase zorgt weer voor nieuwe uitdagingen en nieuwe risico’s. Psychische stoornissen hebben vaak een chronisch karakter. Een levenslang grijs gebied tussen gezond en ziek.

Mocht het je overkomen een psychische stoornis van dichtbij mee te maken, wees je dan bewust van de vooroordelen die je onbewust ontwikkelt. Voorkomen is beter dan genezen; zorg voor jezelf en voor je naasten!

Bron: http://www.samensterktegenstigma.nl
Bron foto: http://www.freeimages.com/photo/196548

Dit bericht is geplaatst in: Cijfers, Depressie, Relaties, Tips

Delicia is opgeleid tot psycholoog aan de Universiteit van Amsterdam. Zij richt zich vooral op psychische problematiek bij jongvolwassenen en volwassenen. Haar werkervaring bij de GGZ bestaat uit het behandelen van (jong)volwassenen met uiteenlopende psychische problemen. Hierbij maakt zij vaak gebruik van de technieken uit de cognitieve gedragstherapie en is haar aanpak gericht op het aanbieden van praktische handvatten.